By 
Codzienne zakupy spożywcze często robimy w pośpiechu. Wkładamy do koszyka produkty, które wyglądają atrakcyjnie, są w promocji albo mogą przydać się „na później”. Problem pojawia się wtedy, gdy później nie nadchodzi, a żywność traci świeżość. Ograniczenie marnowania jedzenia nie wymaga dużych zmian. Wystarczy lepiej planować, kupować świadomie i właściwie przechowywać produkty.
Zacznij od przeglądu kuchni
Przed wyjściem do sklepu zajrzyj do lodówki, zamrażarki i szafek. Sprawdź, jakie produkty już masz i które z nich powinny zostać wykorzystane w pierwszej kolejności. Dzięki temu unikniesz kupowania kolejnego opakowania tego samego składnika.
Warto zwrócić uwagę na:
– produkty z krótkim terminem przydatności;
– otwarte opakowania;
– warzywa i owoce, które zaczynają mięknąć;
– zapasy przechowywane w zamrażarce;
– produkty kupione wcześniej, ale jeszcze niewykorzystane.
Dobrym nawykiem jest ustawianie starszych produktów z przodu półki, a nowszych z tyłu. Taki prosty system ułatwia wybieranie żywności, która powinna zostać zjedzona wcześniej.
Planuj posiłki, ale zostaw miejsce na elastyczność
Planowanie jadłospisu pomaga kupować tylko to, co rzeczywiście będzie potrzebne. Nie musi jednak oznaczać tworzenia szczegółowego menu na każdy dzień tygodnia. Wystarczy zaplanować kilka głównych posiłków i zastanowić się, jak wykorzystać te same składniki w różnych daniach.
Przykładowo:
– warzywa do zupy można później wykorzystać w zapiekance;
– ugotowany ryż może stać się bazą sałatki lub dania z warzywami;
– pieczone mięso można dodać do kanapek albo tortilli;
– dojrzałe banany sprawdzą się w koktajlu lub domowym cieście.
Zostawienie jednego lub dwóch dni bez konkretnego planu pozwala wykorzystać resztki i produkty, które wymagają szybkiego spożycia. To bardziej praktyczne niż przygotowywanie wielu dań, których później nie uda się zjeść.
Twórz listę zakupów
Lista zakupów powinna powstawać na podstawie przeglądu kuchni i zaplanowanych posiłków. Zapisuj dokładne ilości, zwłaszcza w przypadku produktów szybko psujących się. Zamiast „warzywa” wpisz na przykład „cztery marchewki, dwie papryki i jedna cukinia”.
Podziel listę na kategorie, takie jak:
– warzywa i owoce;
– nabiał i jajka;
– pieczywo;
– produkty suche;
– mrożonki;
– artykuły do przechowywania.
Możesz korzystać z notatnika, aplikacji w telefonie albo kartki przyczepionej do lodówki. Najważniejsze jest to, aby lista była łatwo dostępna i aktualizowana na bieżąco.
Nie kupuj na zapas bez konkretnego planu
Promocje mogą zachęcać do kupowania większych opakowań, ale niższa cena nie zawsze oznacza oszczędność. Jeśli produkt się zepsuje, całkowity koszt będzie wyższy, nawet gdy początkowo zapłacisz mniej.
Przed zakupem większej ilości zastanów się:
– Czy na pewno wykorzystam ten produkt?
– Czy mam odpowiednie miejsce do jego przechowywania?
– Czy termin przydatności jest wystarczająco długi?
– Czy promocja dotyczy produktu, który zwykle kupuję?
– Czy mogę zamrozić lub podzielić produkt na porcje?
Szczególną ostrożność zachowaj przy zakupie świeżych warzyw, owoców, pieczywa i produktów chłodzonych. Lepiej kupić mniejszą ilość i wrócić do sklepu później, niż regularnie wyrzucać nadmiar.
Zwracaj uwagę na daty na opakowaniach
Na produktach można znaleźć różne rodzaje oznaczeń. Sformułowanie „należy spożyć do” dotyczy przede wszystkim produktów, które szybko tracą bezpieczeństwo przechowywania. Po upływie tej daty nie powinny być spożywane.
Z kolei oznaczenie „najlepiej spożyć przed” informuje głównie o jakości produktu. Po tej dacie niektóre produkty mogą nadal nadawać się do wykorzystania, jeśli były właściwie przechowywane, a ich wygląd, zapach i smak nie budzą zastrzeżeń. Dotyczy to często produktów suchych, takich jak kasze, makarony czy płatki.
W sklepie wybieraj termin odpowiedni do swoich planów. Jeśli wiesz, że produkt zostanie zjedzony tego samego dnia, możesz sięgnąć po opakowanie z krótszą datą. Nie wybieraj automatycznie najdłuższego terminu, jeśli oznacza to, że inne produkty zostaną pozostawione bez wyboru.
Przechowuj żywność we właściwy sposób
Dobre przechowywanie wydłuża świeżość produktów i pomaga zachować porządek. Po powrocie ze sklepu poświęć kilka minut na rozpakowanie zakupów zgodnie z ich przeznaczeniem.
Warto pamiętać o kilku zasadach:
– produkty chłodzone wkładaj do lodówki możliwie szybko;
– pieczywo przechowuj w suchym miejscu, najlepiej w pojemniku lub woreczku przeznaczonym do tego celu;
– warzywa i owoce trzymaj zgodnie z ich wymaganiami, ponieważ nie wszystkie powinny znajdować się w lodówce;
– produkty suche przesypuj do szczelnych pojemników;
– otwarte opakowania opisuj datą otwarcia;
– gotowe dania przechowuj w zamkniętych pojemnikach.
Nie przepełniaj lodówki. Zbyt duża liczba produktów utrudnia przepływ chłodnego powietrza i sprawia, że część żywności zostaje zapomniana.
Wykorzystuj resztki kreatywnie
Resztki nie muszą oznaczać nudnego posiłku. Z ugotowanych ziemniaków można przygotować placki, z warzyw z rosołu farsz, a z czerstwego pieczywa grzanki lub bułkę tartą. Niewielkie porcje różnych składników mogą stać się bazą sałatki, omletu albo dania jednogarnkowego.
Przydatne jest wyznaczenie jednego dnia w tygodniu na „przegląd resztek”. Wtedy sprawdzasz, co zostało w lodówce, i tworzysz posiłek właśnie z tych produktów. Takie podejście ogranicza marnowanie, a jednocześnie rozwija pomysłowość w kuchni.
Zamrażaj w małych porcjach
Zamrażanie pozwala zachować wiele produktów na później. Dotyczy to między innymi pieczywa, ziół, ugotowanych warzyw, owoców i przygotowanych dań. Najlepiej dzielić żywność na porcje odpowiadające jednemu posiłkowi. Dzięki temu rozmrozisz tylko tyle, ile naprawdę potrzebujesz.
Każdy pojemnik lub woreczek podpisz nazwą produktu i datą zamrożenia. Regularnie przeglądaj zawartość zamrażarki, aby starsze zapasy nie zostały zapomniane.
Traktuj zakupy jako codzienny nawyk
Ograniczenie marnowania jedzenia nie zależy od jednego idealnego rozwiązania. Najlepsze efekty daje połączenie kilku prostych czynności: sprawdzania zapasów, tworzenia listy, kupowania odpowiednich ilości i właściwego przechowywania.
Na początek wybierz dwa nawyki, które najłatwiej wprowadzić. Może to być przegląd lodówki przed zakupami oraz planowanie kilku posiłków. Po kilku tygodniach dodaj kolejne rozwiązania. Stopniowe zmiany są łatwiejsze do utrzymania i pomagają lepiej dopasować zakupy do rzeczywistych potrzeb domowników.